Column Mitchell van der Koelen – Overheid, maak een punt


De zomer in Nederland is eindelijk weer een hete, maar helaas ook eentje van verhitte discussies. Het onderwerp: zeer zuinige en emissievrije auto’s. Momenteel lijkt het erop dat er consensus is ontstaan in de politiek over de bijtelling van de zuinigste auto’s. Werd enkele jaren geleden nog met veel bombarie aangekondigd dat deze categorie voor de zakelijke rijders kon rekenen op 0% bijtelling, na de eerste successen roken politici alweer geld en wilden zij maar wat graag de bijtelling optrekken naar 14%. Stuitend daarbij is dat Den Haag het doet voorkomen alsof dat nog een geste is. De aller zuinigste stadwagens kunnen namelijk ook rekenen op 14%. Voor een stadsautootje betaalt men echter tien mille terwijl voor de gemiddelde hybride al snel het drievoudige betaald dient te worden. Om over zuinige exoten als de Fisker Karma, Tesla Model S en Porsche Panamera Hybrid nog maar te zwijgen. 0% óf 14% over 80.000 euro, dát scheelt nogal. Voorlopig zal er voor deze hoofdpijncategorie een bijtellingstarief van 7% worden gehanteerd en zo lijkt de rust enigszins wedergekeerd. Column Mitchell van der Koelen – Overheid, maak een punt.

Die rust zal slechts van korte duur zijn want als de recente geschiedenis ons iets leert, is het wel dat de politiek meedeint op de veranderingen in de auto-industrie. Dat de automobilist hierbij in de portemonnee wordt getroffen, is geen geheim. Sterker nog, het melkkoe gehalte begint gênante vormen aan te nemen. Mijn vertrouwen in de politiek is, wanneer het aankomt op infrastructurele zaken, helemaal weg. Dat gebeurt namelijk wanneer de politiek geen moment uitstraalt de situatie onder controle te hebben of überhaupt te begrijpen. Draaikonterij is nooit goed voor de publieke opinie. Het gaat niet zo zeer om die 0%, 7% of 20%. De overheid zou ook een bijtellingstarief van 50% voor alle auto’s kunnen hanteren: als Den Haag maar achter hun beslissingen blijft staan. Maar de consequente inconsequentie maakt dat niemand weet waar hij of zij aan toe is. En dát is kwalijk. Onze regering lijkt onvoldoende te beseffen dat de aanschaf van een nieuwe auto voor de meeste mensen na de koop van hun huis de grootste aankoop uit hun leven is. Een aankoop waar bovendien in veel gevallen een financiering voor nodig is. Een eenmaal gedane aankoop, is niet zomaar ongedaan gemaakt en dus hebben mensen zekerheid nodig. Vergelijk het gerommel met autobelastingen en –heffingen eens met de discussie omtrent de hypotheekrente aftrek van de laatste jaren: dit baarde veel mensen zorgen. Maar dan gaat het slechts over één aspect van de consequenties van het eigendom van een huis. Bij auto’s blijft het niet beperkt tot één aspect. Wegenbelastingen, bijtellingen, subsidies, parkeergelden: niets lijkt zeker; wat verwacht Den Haag nu van de consument?

Wat men de komende jaren ook gaat bedenken voor het stelsel aan automaatregelen en –belastingen: het gaat niet werken. Bijtelling gaat over de nieuwwaarde van een auto, terwijl deze niets zegt over hoe zuinig deze is, maar toch wordt het tarief van de bijteling daarop gebaseerd. Wegenbelasting wordt bepaald aan de hand van uitstoot (dat is dus dubbelop) én het gewicht van de auto, terwijl dit niets zegt over het gebruik van de auto, en dat is juist weer waar wegenbelasting voor bedoeld is. Nee, door alle bureaucratie, regeltjes en uitzonderingen is consistentie ver te zoeken en slaat het hele systeem eigenlijk nergens op. Niet alleen op nationaal maar ook op lokaal (gemeentelijk) niveau zijn overheden zoekende. Zo verleent de gemeente Amsterdam voorrang bij parkeervergunningen voor elektrische auto’s. Of u dit nu terecht vindt of niet, het is hoe het is. Maar deze regeling staat onder druk: elektrische auto’s zijn nog voor weinig mensen financieel haalbaar en dus wordt nu gekeken of ook ‘zeer zuinige’ auto’s in aanmerking komen voor deze vrijstelling. En ja, daar ga je weer: voor een Amsterdammer speelt het gratis parkeren en de voorrang bij het verkrijgen van een parkeervergunning mogelijk een grote rol bij de aanschaf van een elektrische auto. Dadelijk is dit voordeel wellicht weg en moet een eigenaar zijn of haar elektrische auto een blok verderop parkeren, waar mogelijk geen laadplekken zijn en het hebben van een elektrische auto dus ineens een enorme last wordt.

Nee, men is de draad helemaal kwijt. Gooi nu eens alle maatregelen overboord en kom met een eenvoudig, begrijpelijk en rechtvaardig stelsel. Zal ik eens een voorstel doen?

De kilometerheffing wordt zo snel mogelijk ingevoerd.

Wegenbelasting wordt afgeschaft, in plaats daarvan komt een milieutoeslag met eveneens een tarief per kilometer. Auto’s zonder uitstoot worden hiermee niet belast, ernstig vervuilende auto’s worden het zwaarst belast, maar dus alleen wanneer zij kilometers maken.

Er komt één tarief voor bijtelling, ook voor elektrische- en emissievrije auto’s: bijtelling moet immers gaan over de aanschafwaarde van de auto: gebruik en verbruik hebben hier niets mee te maken. De eerste twee punten zorgen er toch voor dat het kopen en rijden van een zeer zuinige auto aantrekkelijk is (naast het inherente voordeel de een elektrische auto geen dure brandstof vereist).

Voilà, geen statische bedragen meer maar puur betalen voor het gebruik van de auto op een eerlijke, transparante manier.

Column Mitchell van der Koelen – Overheid, maak een punt.

Recent Content